Category Archives: Αρχαιολογικά Ευρήματα

Αμφίπολη: Όλα τα ευρήματα από το λόφο Καστά σε ένα ντοκιμαντέρ

amfipoli

Το 2014 οι ανασκαφές στο λόφο Καστά καθήλωσαν όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά τον πλανήτη ολόκληρο, καθώς τα ευρήματα των αρχαιολόγων εκτός από θαυμασμό δημιουργούσαν σενάρια για το τι μπορεί να κρύβεται εκεί. Read the rest of this entry

Ένας αρχαίος Έλληνας πολεμιστής στο Λονγκ Αϊλαντ

Ακτινογραφία στα λείψανα άνδρα του 4ου π.Χ. αιώνα

Δεν συμβαίνει κάθε μέρα να γίνεται ακτινογραφία στα λείψανα ενός αρχαίου Έλληνα πολεμιστή του 4ου π.Χ. αιώνα, όταν όμως συμβεί, επιφυλάσσει εκπλήξεις.

Read the rest of this entry

Ο συναρπαστικός Μηχανισμός των Αντικυθήρων

Πολύπλοκος μηχανισμός, φτιαγμένος από χαλκό, τοποθετημένος μέσα σε ξύλινο πλαίσιο, που προβληματίζει και συναρπάζει τους ιστορικούς της επιστήμης και της τεχνολογίας, από την ανακάλυψή του λίγο πριν από το Πάσχα του 1900.

Read the rest of this entry

Τείχος Δυμαίων

Η προϊστορική ακρόπολη του Τείχους Δυμαίων, στον Άραξο Αχαΐας, αποτελεί το μοναδικό παράδειγμα οχυρωμένης μυκηναϊκής ακρόπολης στην Δυτική Ελλάδα.

Read the rest of this entry

Αμφιαράειον Ωρωπού – Το άγνωστο μαντείο

Μεταξύ Αττικής και Βοιωτίας προς το μέρος του σημερινού Ωρωπού βρίσκεται το μαντείο-θεραπευτήριο του Αμφιαράου, κρυμμένο μέσα σε μία βαθιά ρεματιά χωρίς ορίζοντα, με πλούσια βλάστηση. Το θαυμάσιο τοπίο του ιερού περιβάλλεται με πεύκα, πικροδάφνες, πλατάνια και με ιαματική πηγή.

Read the rest of this entry

Οι αρχαίοι νεώσοικοι του Πειραιά

Αναπαράσταση των μη στεγασμένων αρχαίων νεωλκείων, των αποθηκών για την προστασία των πλοίων

Χρονολογούνται στα τέλη του 6ου – αρχές του 5ου π. Χ αιώνα

Έξι μνημειώδεις νεώσοικους, που χρονολογούνται στα τέλη του 6ου – αρχές του 5ου π. Χ αιώνα και επτά μη στεγασμένα νεωλκεία (ναυπηγεία) ανέσκαψαν στα αρχαία λιμάνια της Ζέας και της Μουνιχίας (σημερινό Μικρολίμανο) οι αρχαιολόγοι του Δανέζικου Ινστιτούτου υπό την εποπτεία της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων κατά την περίοδο 2010-2012.

Read the rest of this entry

Η αρχαιότερη βυθισμένη πόλη του κόσμου!

Παυλοπέτρι Λακωνίας

Μία από τις αρχαιότερες βυθισμένες πόλεις, λίγα λεπτά από την Παντάνασσα στα Νότια της Λακωνίας, αναδημιουργήθηκε ψηφιακά, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Ένα λιμάνι, σπίτια με κήπους, ρούχα απλωμένα στις αυλές, δρόμοι και πλατείες, συνθέτουν μία πόλη με στοιχεία από τον αστικό τρόπο ζωής.

Read the rest of this entry

Θαμμένο αίνιγμα 29 αιώνων στην Κρήτη

Τσαμπιά από… αγγεία, εργαλεία και λόγχες ανατρέπουν τα δεδομένα για τους κοινούς τάφους των αριστοκρατών πολεμιστών στην Ελεύθερνα του 8ου π.Χ. αιώνα.

Read the rest of this entry

Κρυμμένος για 2.300 χρόνια

Ο τάφος βρέθηκε και αποκολλήθηκε ολόκληρος στη διάρκεια ανασκαφής της τραπεζιόσχημης τούμπας στα νότια παράλια της χερσονήσου Μεγάλο Έμβολο ή Καραμπουρνού, στα ΒΔ της σημερινής Νέας Μηχανιώνας Θεσσαλονίκης. Η περιοχή έχει ταυτισθεί με βάση τις πληροφορίες του Ηροδότου και του Λίβιου με την αρχαία πόλη Αίνεια. Ο πώρινος κιβωτιόσχημος τάφος (ονομάστηκε απο τους αρχαιολόγους «της Αινείας») βρέθηκε ασύλητος.

Read the rest of this entry

Το DNA χαρίζει γεύση στους αρχαίους αμφορείς

«Βουτιά» στο παρελθόν μέσω της πιο σύγχρονης τεχνολογίας

Η σημερινή μας ιστορία θα μπορούσε να αποτελέσει κάλλιστα ένα σενάριο (κυριολεκτικώς) επιστημονικής φαντασίας που ανοίγει δρόμους (και δη θαλάσσιους) ενώνοντας την αρχαία Ελλάδα με το σήμερα.

Read the rest of this entry

Υπαίθρια έκθεση για την αρχαία γειτονιά του Μουσείου Ακρόπολης

Αγάλματα θεών και σφαίρες θνητών στα ευρήματα

Κατοίκηση που μετράει …μερικές χιλιάδες χρόνια, σπίτια, δρόμοι, κρήνες, δεξαμενές, εργαστήρια που αποκαλύφθηκαν το ένα πάνω στο άλλο, αρχαία αγάλματα που βρέθηκαν ακόμη και μέσα σε πηγάδια, αρχαία αλλά και σύγχρονα «εγκαίνια» στη θεμελίωση των οικιών για την προκοπή των ιδιοκτητών τους, ακόμη όμως και σφαίρες, χειροβομβίδες και άλλο πολεμικό υλικό!

Read the rest of this entry

Γιούχτας – Το μυθικό βουνό της Κρήτης

Το βουνό Γιούχτας είναι ένα σημείο ορόσημο 15 χιλιόμετρα στη νότια πλευρά της πόλη του Ηράκλειου. Έχει υψόμετρο 811 μέτρα και σημαντικό ρόλο στην περιοχή, καθώς το ανθρωπόμορφο σχήμα του έχει δημιουργήσει μύθους για τον ρόλο του βουνού από την Μινωική εποχή.

Read the rest of this entry

Η Βιβλιοθήκη του Αδριανού

Ένας αρχαιολογικός χώρος δίπλα από το σταθμό του Ηλεκτρικού στο Μοναστηράκι με λίγες επισκέψεις, ήσυχος σε αντίθεση με το πλήθος που κατακλύζει τους γύρω δρόμους.

Read the rest of this entry

Δήλος – Το ιερό νησί των Ελλήνων

«Ίητε Δήλιε Απόλλωνα. Τα σπαρμένα νησιά,με τα πλήθια ζωντανά,σπιτοχτίσαν και πήραν την ξακουστή Δήλο.Τους έδωκε ο χρυσομάλλης ο Απόλλωνας,της Αστερίας το κορμί κατοικιά τους». Πίνδαρος, Παιάνας

Μυθολογία και Ιστορία 

Η ιστορία της Δήλου είναι συνυφασμένη με τη μυθολογία, καθώς ήταν η γενέτειρα του Απόλλωνα, γιού του Δία, και ως εκ τούτου ένας τόπος ιερός. Η θέση της είχε επίσης καθοριστεί στη μυθολογία, δεδομένου ότι πριν γίνει Δήλος (ορατή), ήταν ένας πλωτός, περιπλανώμενος βράχος που ονομαζόταν Ορτυγία ή Άδηλος (αόρατη). Ο Ποσειδώνας αγκυροβόλησε το βράχο στο απόλυτο κέντρο των τεσσάρων σημείων της πυξίδας σε σχέση με τη θέση του στο Αιγαίο Πέλαγος. Βρίσκεται σχεδόν σε ίση απόσταση με την ηπειρωτική χώρα στα βορειοδυτικά, με τη Χίο και τη Ρόδο προς τα ανατολικά, την Κρήτη στα νότια και την Πελοπόννησο στα δυτικά.

Η γεωγραφική της θέση προσέλκυσε το ενδιαφέρον των αρχαίων Ελλήνων, όπως και άλλοι τόποι που κατέχουν γεωμετρικά σημαντικές θέσεις στην περίτεχνη μαθηματική τους προσέγγιση στη Γεωγραφία, όπως οι Δελφοί. Η δημιουργία αυτών των μύθων, δεδομένης της θέσης του νησιού, ήταν απλά θέμα χρόνου. Έτσι, η μυθολογία ενώνεται με την ιστορία, καθώς η γεωγραφική θέση της έφερε πράγματι μεγάλο πλούτο στην Δήλο, όπως η Λητώ, μητέρα του Απόλλωνα, είχε υποσχεθεί.

Αυτό που η Λητώ δεν είχε προβλέψει ήταν η συμφορά, η καταστροφή, η δουλεία και η απώλεια ανθρώπινων ζωών που προσέλκυσε επίσης αυτός ο πλούτος, σε τέτοιο βαθμό που τελικά η Δήλος ερημώθηκε και παρέμεινε έτσι τις δύο τελευταίες χιλιετίες..

 Ο Μύθος 

Στην πρώιμη μυθολογία, η πρώτη αναφορά στην Δήλο γίνεται με την εμφάνισή της ως αόρατο βράχο που επέπλεε άσκοπα στη θάλασσα, και που σχηματίστηκε όταν η Αστερία, αδελφή της Λητούς, μεταμορφώθηκε σε βράχο για να γλυτώσει από το Δία, ο οποίος αργότερα κυνήγησε και άφησε έγγυο και τη Λητώ, με αποτέλεσμα το οργισμένο ξέσπασμα της Ήρας, η οποία συνέπραξε με τους άλλους θεούς ώστε να αποτρέψουν τη Λητώ από το να γεννήσει οπουδήποτε στον κόσμο και κάτω από τον ήλιο. Έτσι η Λητώ περιπλανιόταν παρόλο που πλησίαζε ο καιρός για να γεννήσει.

Ο Δίας έκανε έκκληση στον αδελφό του, τον Ποσειδώνα, να τους βοηθήσει να βρουν ένα μέρος κάπου στη θάλασσα, όπου η Λητώ θα μπορούσε να ξεκουραστεί και να γεννήσει το παιδί του Δία. Ο Ποσειδώνας τότε πήρε τον αόρατο πλωτό βράχο Άδηλο και τον αγκυροβόλησε στη θάλασσα με τέσσερις στήλες διαμαντένιων αλυσίδων και στη συνέχεια τον μετονόμασε σε Δήλο.

Οι Έλληνες πίστευαν έντονα σε αυτό το μύθο. Ήταν άλλωστε ο λόγος που πολλοί γενναίοι κυνηγοί θησαυρών έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να ανακτήσουν τις διαμαντένιες αλυσίδες από το βυθό της θάλασσας.

Η Λητώ υποσχέθηκε στη Δήλο ότι θα έκανε το νησί το πλουσιότερο στον κόσμο, αν η Δήλος της επέτρεπε να ξεκουραστεί εκεί και να γεννήσει το παιδί της, καθώς και ότι το παιδί δεν θα άφηνε ποτέ τον βράχο. Και έτσι συμφωνήθηκε, και η Λητώ πήγε στην Ιερή Λίμνη, στο κέντρο της οποίας βρισκόταν ένα φοινικόδεντρο.

Εκεί, και χωρίς βοήθεια, καθώς η Ήρα είχε απαγορεύσει στην Ειλείθυια* – τη θεά του τοκετού και των μαιών, να την βοηθήσει, γέννησε δίδυμα. Το πρώτο ήταν η Άρτεμις, θεά του κυνηγιού και της παρθενίας. Εννέα ημέρες αργότερα, γέννησε τον Απόλλωνα, θεό της αλήθειας και του φωτός.

Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το μύθο, η Άρτεμις, εννέα ημερών βρέφος, ήταν όντως σε θέση να βοηθήσει τη μητέρα της να φέρει τον αδερφό της στο φως. Αυτό ήταν δυνατό, επειδή η Άρτεμις, σύμφωνα με τις πεποιθήσεις που απορρέουν από τη βαθιά προϊστορία της περιοχής, ήταν η θεά της γονιμότητας των θηλαστικών.

Στην Αττική, και συγκεκριμένα στη Βραυρώνα, η Βραυρώνια Αρτεμις λατρευόταν ως η θεά της βλάστησης και του κυνηγιού, και ως η προστάτης των γυναικών κατά τον τοκετό καθώς και των νεογέννητων. Έπρεπε προφανώς να ξαναγεννηθεί για να εξυπηρετήσει το ρόλο που της είχε ανατεθεί.

Από τη στιγμή εκείνη και μετά, η Δήλος έγινε τόπος ιερός, παραμένοντας για πάντα λουσμένος στο φως του Απόλλωνα. Θα πρέπει κανείς να γίνει προσωπικός μάρτυρας του πόσο μοναδικό είναι αυτό το Απολλώνιο φως, για να καταλάβει..

Η Ιστορία 

Η Δήλος έχει μια μακριά και συναρπαστική ιστορία που ανάγεται στην τρίτη χιλιετία π.Χ. Οι πρώτοι κάτοικοι εικάζεται πως ήταν Κάρες (βάσει μιας αναφοράς του Θουκυδίδη). Απομεινάρια από ελλειψοειδείς καλύβες έχουν βρεθεί στην κορυφή του λόφου Κύνθος (113μ. ύψος), από όπου οι κάτοικοι μπορούσαν εύκολα να εποπτεύουν και να ελέγχουν τη μικρή κοιλάδα και τη θάλασσα ολόγυρα.

Η κατοίκηση συνεχίζεται χίλια χρόνια αργότερα με τους Μυκηναίους (1580-1200 π.Χ.), όταν άρχισαν να κτίζονται εκτεταμένοι οικισμοί. Το Απολλώνιο ιερό είχε ήδη εδραιωθεί από τους Ομηρικούς χρόνους και έφθασε στην ακμή του στη διάρκεια των αρχαϊκών και κλασσικών χρόνων. Ο μυθικός Μυκηναίος βασιλιάς της Δήλου Άνιος, γιος του Απόλλωνα και δισέγγονος του Διόνυσου, είχε προσπαθήσει να διατηρήσει ουδετερότητα στις συγκρούσεις τις εποχής.

Φιλοξένησε τον άρχοντα της Τροίας Αγχίση, αλλά και το στόλο των Αχαιών, και αργότερα τον Αινεία, γιο του Αγχίση, που ξέφυγε από την πυρπολημένη Τροία. Όταν ο κόσμος αυτός κατέρρευσε γύρω στο 1100 π.Χ., εγκαταστάθηκαν οι Ίωνες το νησί, το οποίο έγινε θρησκευτικό κέντρο τους, και παρέμεινε έτσι μέχρι το 540 π.Χ. όταν πήραν τον έλεγχο οι Αθηναίοι, οι οποίοι διατήρησαν τον έλεγχό τους στο νησί, χάνοντας το μόνο κατά τη διάρκεια των Περσικών Πολέμων (490-480 π.Χ.).

Η Δήλος βγήκε αλώβητη από την περιπέτεια των Περσικών πολέμων, επειδή οι Πέρσες τη θεωρούσαν ιερή και δεν τη λεηλάτησαν όπως τα υπόλοιπα νησιά των Κυκλάδων. Το 478 π.Χ., μετά το τέλος των Περσικών, ιδρύθηκε η Δηλιακή Συμμαχία των ελληνικών πόλεων, με στόχο την αντιμετώπιση μελλοντικών απειλών. Έδρα της συμμαχίας ήταν η Δήλος· Εκεί φυλασσόταν το τεράστιο ποσό των εισφορών των συμμαχικών πόλεων και εκεί γίνονταν οι συναντήσεις των αντιπροσώπων.

Πολύ σύντομα η Δηλιακή Συμμαχία εξελίχθηκε σε Αθηναϊκή Ηγεμονία και οι σύμμαχοι έγιναν περίπου υπήκοοι των Αθηναίων. Τα χρήματα του κοινού ταμείου μεταφέρθηκαν το 454 π.Χ. στην Ακρόπολη των Αθηνών, δήθεν για λόγους ασφαλείας, στην πραγματικότητα όμως για να χρηματοδοτήσουν το φιλόδοξο οικοδομικό πρόγραμμα του Περικλή. Το 476 π.Χ. άρχισε να οικοδομείται ο δεύτερος ναός του Απόλλωνα, ο Μέγας ναός, ή ναός των Δηλίων.

Η οικοδόμησή του διακόπηκε μετά τη μεταφορά του ταμείου στην Αθήνα και συνεχίστηκε την περίοδο της Δηλιακής Ανεξαρτησίας (314-166 π.Χ.), χωρίς ποτέ να ολοκληρωθεί. Γύρω στο 540-528 π.Χ. ο τύραννος των Αθηνών Πεισίστρατος, έπειτα από δελφικό χρησμό, επέβαλε και τον πρώτο εξαγνισμό στο νησί, θεσπίζοντας νόμο πως πλέον κανείς δεν μπορούσε να πεθάνει ή να γεννηθεί στο ιερό νησί.

Ο Θουκυδίδης γράφει σχετικά ότι τα πρώτα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου οι Αθηναίοι, συνωστισμένοι μέσα στα τείχη της πόλης, βρέθηκαν σε απελπιστική θέση εξαιτίας του λοιμού που θέριζε τους κατοίκους «σαν τα πρόβατα». Υπολογίζεται πως το 427-426 π.Χ. τα θύματα από τη θανατηφόρα επιδημία ήταν 30.000.

Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι οι Αθηναίοι είχαν φτάσει σε τέτοιο σημείο αναισχυντίας που «κανένας φόβος των θεών ή νόμος των ανθρώπων δεν τους συγκρατούσε πια». Μέσα σε τέτοιο κλίμα απόγνωσης και ανασφάλειας διέπραξαν ένα αποτρόπαιο έγκλημα, την «κάθαρση» της Δήλου, δήθεν για λόγους ευσέβειας.

Άνοιξαν όλους τους τάφους που υπήρχαν στο νησί, ακόμα και τους πιο φρέσκους, και μετέφεραν τα οστά και τα κτερίσματα στη Ρήνεια, όπου τα έθαψαν σε ένα κοινό λάκκο. Παράλληλα αποφάσισαν να μη γεννιέται και να μην πεθαίνει κανείς πια στη Δήλο, αλλά να μεταφέρονται οι επίτοκοι και οι βαριά άρρωστοι στη Ρήνεια. Από τότε κανείς δεν γεννήθηκε, κανείς δεν πέθανε και κανείς δεν τάφηκε στο ιερό νησί.

Οι δε Δήλιοι, όπως επεδίωκαν οι Αθηναίοι, έγιναν απάτριδες. Το 422 π.Χ. οι Αθηναίοι ολοκλήρωσαν την «κάθαρση», εξορίζοντας όλο τον ντόπιο πληθυσμό. Οι Δήλιοι κατέφυγαν στο Αδραμύττιο της Μικράς Ασίας, ύστερα από πρόσκληση του Φαρνάκη, και κατεσφάγησαν με προδοσία από τον Αρσάκη.

Οι ελάχιστοι που σώθηκαν επέστρεψαν στη Δήλο έπειτα από επέμβαση του Μαντείου των Δελφών. Αμέσως μετά την κάθαρση, παρά το γεγονός ότι ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση, οι Αθηναίοι άρχισαν, από τύψεις ή από φόβο, το εξαιρετικά δαπανηρό έργο της οικοδόμησης ενός ακόμη ναού του Απόλλωνα από λευκό πεντελικό μάρμαρο και καθιέρωσαν τα Δήλια, γιορτή προς τιμήν του Απόλλωνα που λάμβανε χώρα κάθε πέντε χρόνια.

Τα εγκαίνια του τρίτου αυτού ναού, του ναού των Αθηναίων, έγιναν με εντυπωσιακή λαμπρότητα στη διάρκεια της θεωρίας που χρηματοδότησε και οδήγησε στη Δήλο, το 417 π.Χ., ο μετριοπαθής Νικίας. Την περίοδο της τυραννίας του Πεισιστράτου ή των γιων του οικοδομείται και ο πώρινος ναός του Απόλλωνα, στον οποίο στεγάστηκε ένα υπερφυσικού μεγέθους άγαλμα του θεού, έργο του Τεκταίου και του Αγγελίωνα.

Από το τέλος του 5ου αι. π.Χ. η μόνη σημαντική οικοδομική δραστηριότητα στο χώρο του ιερού ήταν η μερική αποπεράτωση του ναού των Δηλίων και η οικοδόμηση ενός νέου ναού της Άρτεμης. Την εποχή όμως της ανεξαρτησίας οι ηγεμόνες των ελληνιστικών κρατών συναγωνίζονται στην επιδεικτική οικοδόμηση λαμπρών κτηρίων στο ιερό νησί, εκεί όπου όλοι οι Έλληνες μπορούσαν να τα δουν και να θαυμάσουν τον πλούτο και τη δύναμή τους.

Όλη η περιοχή του ιερού ήταν γεμάτη με εκατοντάδες μαρμάρινα και χάλκινα αγάλματα, δαπανηρά αναθήματα πόλεων ή πλούσιων ιδιωτών, από τα οποία σώθηκαν μονάχα τα ενεπίγραφα βάθρα. Οι Αθηναίοι διατήρησαν τον έλεγχο τους μέχρι το 314 π.Χ. και στη συνέχεια η Δήλος πέρασε στη σφαίρα επιρροής των Μακεδόνων.Πρέπει να σημειωθεί πως, όταν πήραν οι Μακεδόνες τον έλεγχο, το νησί άρχισε να ανθεί ως εμπορικό κέντρο, καθώς απολάμβανε την τέλεια τοποθεσία που διευκόλυνε το εμπόριο με την Αίγυπτο, τη Συρία και τη Μικρά Ασία.

Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το Αιγαίο συνταράσσεται για σαράντα σχεδόν χρόνια από τους πολέμους των φιλόδοξων στρατηγών που τον διαδέχτηκαν. Το 314 π.Χ. ο Αντίγονος ανακήρυξε την Ελλάδα ελεύθερη και ανήγγειλε την επιστροφή στην πολιτική της δημοκρατικής διακυβέρνησης του Αλεξάνδρου.

Ο στόλος του έφθασε στο Αιγαίο, όπου η Λήμνος, η Ίμβρος και η Δήλος είχαν ήδη στασιάσει κατά της Αθήνας και οι Κυκλάδες κατά του Κασσάνδρου. Η Αθήνα διατηρούσε ακόμη την αίγλη του πνευματικού κέντρου, αλλά ήταν πλέον μια πόλη σε παρακμή που δεν έπαιζε κανένα ουσιαστικό ρόλο στις εξελίξεις.

Ο Αντίγονος και ο γιος του Δημήτριος ο Πολιορκητής ίδρυσαν το Κοινό των Νησιωτών με θρησκευτικό κέντρο τη Δήλο, η οποία κηρύχτηκε ελεύθερη και ανεξάρτητη (314 -166 π.Χ.). Από τα μέσα του 3ου αιώνα π.Χ., το ιερό νησί του Απόλλωνα γίνεται και σημαντικό εμπορικό κέντρο, με την εγκατάσταση πλουσίων επιχειρηματιών και τραπεζιτών. Από το 168 π.Χ. η Δήλος, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα, βαθμιαία θα περάσει στον έλεγχο της Ρώμης.

Το νησί κυρύσσεται ελεύθερο λιμάνι (δηλ. λιμάνι χωρίς δασμούς), με αποτέλεσμα να μετοικήσουν εκεί πλούσιοι Ρωμαίοι έμποροι και πλοιοκτήτες, καθώς και άνθρωποι από όλες τις περιοχές της Μεσογείου. Εκτιμάται πως γύρω στο 90 π.Χ. στο μικρό αυτό νησί, που δεν είναι παρά μια κουκίδα στο χάρτη της Μεσογείου, κατοικούσαν περίπου 30.000 άνθρωποι.

Από τις αναθηματικές επιγραφές και τα ταφικά μνημεία της Ρήνειας φαίνεται ότι εκτός από τους Αθηναίους και τους Ρωμαίους, που αποτελούσαν την πλειονότητα του πληθυσμού, στη Δήλο κατοικούσαν άνθρωποι από την Πελοπόννησο, την κεντρική και δυτική Ελλάδα, τη Μακεδονία, τα νησιά του Αιγαίου, τη Θράκη και τον Εύξεινο Πόντο, την Ταυρική Χερσόνησο, την Τρωάδα, τη Μυσία, την Αιολίδα, την Ιωνία, τη Λυδία, την Καρία, τη Λυκία, τη Βιθυνία, την Παφλαγονία, τον Πόντο, την Καππαδοκία, την Πισιδία, την Παμφυλία, την Κιλικία, τη Συρία, τη Μηδία, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Κυρήνη, την Αραβία κ.ά.

Ωστόσο, από το 88 π.Χ και μέχρι το 69 π.Χ., το νησί καταστράφηκε και λεηλατήθηκε δύο φορές: το 88 π.Χ. από τον Ευπάτορα βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη, που θέλησε με αυτόν τον τρόπο να πλήξει τη δύναμη και το γόητρο της επικυρίαρχης Ρώμης. (Έως τότε κάτι τέτοιο ήταν αδιανόητο μεταξύ των Ελλήνων, για τον ιερό τόπο του Απόλλωνα), και το 69 π.Χ. από τους πειρατές του Αθηνόδωρου, συμμάχου του Μιθριδάτη.

Οι Ρωμαίοι μετά την καταστροφή κατανοούν ότι η ιερότητα του νησιού δεν αρκεί για να σταματήσει τις επιβουλές και περιτειχίζουν το κυριότερο τμήμα της πόλης. Το νησί όμως έχει απωλέσει οριστικά τον ιερό του χαρακτήρα, παρά τις προσπάθειες του αυτοκράτορα Αδριανού να αναβιώσει την ιερή ατμόσφαιρα και το δέος των εορταστικών εκδηλώσεων.

Η περίοδος της παρακμής χαρακτηρίζεται από το γεγονός, ότι οι Αθηναίοι θα θελήσουν να πουλήσουν το νησί, δεν θα βρεθεί όμως αγοραστής. Τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ο οικισμός του νησιού συρρικνώνεται και η Δήλος θα γίνει ξανά «άδηλος». Ότι απέμεινε από την παλιά δόξα λεηλατείται σε μία σειρά αλλεπάλληλων καταστροφών: το 727 μ.Χ. από τον εικονομάχο αυτοκράτορα του Βυζαντίου Λέοντα τον Ίσαυρο, το 769 μ.Χ. από τους Σλάβους και το 821 μ.Χ. από τους Σαρακηνούς.

Η Δήλος δεν είναι πια παρά ένας απέραντος ερειπιώνας. Καθ’ όλο το Μεσαίωνα θα υπηρετήσει τα γύρω νησιά αποκλειστικά ως τόπος προσπορισμού οικοδομικού υλικού, ενώ θα μετατραπεί σε μία τεράστια ασβεστοκάμινο, όπου μαρμάρινα μνημεία και γλυπτά λιώνουν για την παραγωγή ασβέστη. «..Τότε η ευτυχία είναι το καλύτερο, ευγενέστερο και πιο ευχάριστο πράγμα στον κόσμο, και αυτά τα χαρακτηριστικά δεν είναι ασύνδετα όπως στην επιγραφή της Δήλου:

«Το πιο ευγενές είναι αυτό που είναι δικαιότατο, και το καλύτερο είναι η υγεία. Το πιο ευχάριστο όμως, είναι να κερδίσουμε ό, τι αγαπάμε». Γιατί όλες αυτές οι ιδιότητες ανήκουν στις καλύτερες δραστηριότητες. Και αυτές, ή μία – την καλύτερη – από αυτές, ταυτίζουμε με την ευτυχία. (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια)

Ιστορικό ανασκαφών 

Η Δήλος, ως ιερός τόπος στον οποίο υπήρχαν λαμπρά οικοδομήματα και ιερά, δεν λησμονήθηκε ποτέ και υπάρχουν πολλές αναφορές στους περιηγητές για τα ερείπια που ήταν ορατά στο νησί. Πολλά γλυπτά μεταφέρθηκαν σε μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού, ενώ μάρμαρα των αρχαίων κτηρίων χρησιμοποιήθηκαν σαν οικοδομικό υλικό από τους κατοίκους των γύρω νησιών.

Η Δήλος θα ξαναβγεί από την αφάνεια μόλις τον 19ο αιώνα, με τις ανασκαφές πού άρχισαν το 1873 από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών και την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία. Από το 1904 έως το 1914 αποκαλύφθηκαν υπό τη διεύθυνση του M. Holleaux και χάρη στη γενναία επιχορήγηση του δούκα de Loubat τα σημαντικότερα τμήματα της αρχαίας Δήλου.

Περίοδος έντονης ανασκαφικής δραστηριότητας υπήρξε επίσης το διάστημα από το 1958 έως το 1975. Η ανασκαφή συνεχίζεται ακόμη από την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία και τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, αλλά το κέντρο του θρησκευτικού, πολιτικού και εμπορικού βίου καθώς και μεγάλο μέρος των ιδιωτικών κατοικιών έχουν ήδη αποκαλυφθεί. Δήλος – Αρχαιολογικό μουσείο Το αρχαιολογικό Μουσείο της Δήλου είναι ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μουσεία της Ελλάδας.

Στο μουσείο έχουν συγκεντρωθεί τα πλούσια ευρύματα από τις ανασκαφές που διενεργούνται από την Γαλλική αρχαιολογική σχολή πάνω από έναν αιώνα. Τα εκθέματα είναι σπάνιας ομορφίας και αρχαιολογικής αξίας.

Γλυπτά, αγγεία, επιγραφές, μωσαϊκά. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πλούσια συλλογή του μουσείου σε γλυπτά από την πρώιμη αρχαική περίοδο μέχρι τα ρωμαικά χρόνια. Έχουν σωθεί στον αρχαιολογικό χώρου τις Δήλου και πολλές βάσεις από χάλκινα αγάλματα που δυστυχώς δεν άντεξαν τη φθορά του χρόνου. Το μουσείο διαθέτει 9 αίθουσες, όπου τα εκθέματα είναι τοποθετημένα χρονολογικά και θεματολογικά. Η Δήλος και η Ρήνεια τελούν υπό την προστασία του Υπουργείου Πολιτισμού και απαγορεύονται ο ελλιμενισμός σκαφών και η διανυκτέρευση ατόμων χωρίς ειδική άδεια.

*Η ονομασία Ειλήθυια, κατά τον Αδ. Ι. Αδαμαντίου φαίνεται να παράγεται εκ των αρχαίων ρημάτων «ειλέω» (=στενοχωρώ, πιέζω κλπ) και του «θύω» (=στενάζω με ορμή, τρελλαίνομαι). Κατά την αρχαία παράδοση το όνομα αυτό οφείλεται σε ικετευτική κραυγή των επιτόκων: «Ελθέ!», «Ελθέ!» με την οποία και καλούσαν τη θεά σε βοήθεια

hellasontheweb.org

Ανακαλύφθηκαν τα αρχαιότερα κεραμικά δοχεία

Οι επιστήμονες συμπέραναν ότι τα κεραμικά χρονολογούνται από την Ύστερη Πλειστόκαινο εποχή, όταν οι άνθρωποι πάσχιζαν να τα βγάλουν πέρα με τις δύσκολες συνθήκες στο κρύο περιβάλλον τους.

Οι ερευνητές από τη Βρετανία, την Ολλανδία, την Σουηδία και την Ιαπωνία, με επικεφαλής τον αρχαιολόγο Όλιβερ Κρεγκ του βρετανικού πανεπιστημίου της Υόρκης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Nature, έκαναν χημική ανάλυση στα υπολείμματα τροφών σε 100 καρβουνιασμένα από τη φωτιά θραύσματα κεραμικών, που βρέθηκαν σε 13 τοποθεσίες της Ιαπωνίας, κυρίως κοντά σε λίμνες και ποτάμια. Κάθε δοχείο εκτιμάται ότι είχε όγκο ενός έως τεσσάρων λίτρων και βρέθηκε να έχει εκτεθεί σε παρατεταμένη υψηλή θερμοκρασία, προφανώς λόγω του μαγειρέματος.

Μέχρι πρόσφατα, η δημιουργία κεραμικών δοχείων θεωρείτο ότι συμβαδίζει με την ανάδυση της γεωργίας παγκοσμίως, πριν από περίπου 10.000 χρόνια, καθώς οι πρώτοι αγρότες άρχισαν να τα χρησιμοποιούν για την αποθήκευση των προϊόντων τους. Όμως τα νέα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι, ήδη πολύ νωρίτερα, οι νομάδες κυνηγοί – συλλέκτες, αντί να κυνηγούν μαμούθ, όπως υπέθεταν έως τώρα οι επιστήμονες, είχαν επίσης μάθει να φτιάχνουν και να χρησιμοποιούν κεραμικά, ακόμα και για το μαγείρεμα (και μάλιστα ψαριών, είτε της θάλασσας, είτε του γλυκού νερού).

Έτσι, η εικόνα των προϊστορικών ανθρώπων γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκη. Οι επιστήμονες αναρωτιούνται γιατί οι κυνηγοί-συλλέκτες, που γύριζαν από μέρος σε μέρος, έμπαιναν στον κόπο να δημιουργούν βαριά κεραμικά δοχεία, που ασφαλώς θα περιόριζαν την κινητικότητά τους και μάλιστα σε μια περίοδο αντίξοων καιρικών συνθηκών και κλιματικής αλλαγής. «Είμαστε μόλις στην αρχή του να ανακαλύψουμε τι ακριβώς συνέβαινε στις πρώιμες κοινωνίες», δήλωσαν οι ερευνητές.

Οι επιστήμονες έως τώρα εκτιμούν ότι η αγγειοπλαστική ανακαλύφθηκε κάπου στην Ανατολική Ασία πριν από 12.000 έως 20.000 χρόνια, όμως παραμένει ακόμα ασαφές που ακριβώς, πότε και για ποιόν σκοπό. Στην πραγματικότητα, πυκνό πέπλο μυστηρίου συνεχίζει να καλύπτει μέχρι σήμερα τη δημιουργία και χρήση των πρώτων κεραμικών.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Η αρπαγή της Αφροδίτης της Μήλου και η τύχη του αγάλματος

Του Κώστα Μπογδανίδη

Η έκθεση των έργων του Πραξιτέλη που βρίσκονται στο Λούβρο και ανά τον κόσμο ξαναφέρνει στις μνήμες όλων μας μια άλλη τραγική ιστορία. Εκείνη της Αφροδίτης της Μήλου που δεσπόζει στο γαλλικό μουσείο, βρίσκεται μαζί με την Νίκη της Σαμοθράκης στις δύο περίοπτες θέσεις του Λούβρου.

Η Αφροδίτη της Μήλου όμως έχει κάτι ακόμη πιο τραγικό στην όλη υπόθεση της αρπαγής της. Για λίγες ίσως μέρες η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία να την κρατήσει για πάντα δική της!

Στις 8 Aπριλίου του 1820 ξεκίνησαν όλα. Ήταν η μέρα που ένας αγρότης από το χωριό Πλάκα, ο Γεώργιος Kεντρωτάς, σκάβει σ’ ένα μικρό δικό του χωράφι στην περιοχή των αρχαίων. Mετά από λίγο ανακαλύπτει μια «μικρή σπηλιά» σκεπασμένη με χώματα, που αργότερα θα αποδειχθεί ότι είναι εξέδρα του σταδίου της αρχαίας πόλης, και μέσα σ’ αυτή το μισό άγαλμα της Aφροδίτης.

Εκείνο λοιπόν το πρωινό της 8ης Απριλίου ο ανυποψίαστος Γεώργιος Κεντρωτάς, έσκαβε απεγνωσμένα στο χωράφι του αναζητώντας ένα πηγάδι για να δροσίσει τα ζώα του. Μάταιος όμως ο κόπος, γιατί ανάμεσα σε πουρνάρια και ακατέργαστους ογκόλιθους άρχισαν να αποκαλύπτονται κερκίδες ενός αρχαίου θεάτρου και ανάμεσά τους μικρότερα και μεγαλύτερα μαρμάρινα αγάλματα.

Έξαφνα, σάστισε μπροστά σ’ αυτό που αντίκρισε: Μια μαρμάρινη γυναικεία φιγούρα αναπαυόταν ξαπλωμένη μέσα στο χώμα, ποιος ξέρει για πόσους αιώνες… το άγαλμα ήταν σχεδόν κάθετα σπασμένο στα δύο και, στο ένα της χέρι κρατούσε ένα μήλο ενώ στο άλλο μια ασπίδα.

Οι αρχαιολόγοι που ασχολήθηκαν αργότερα πιστεύουν ότι στην αρχαιότητα κοσμούσε την είσοδο του σταδίου και καλωσόριζε τους επισκέπτες.

Την ώρα πάντως που το βρήκε δεν ήταν προφανώς μόνος του.

Κάποιοι άλλοι έμαθαν για το άγαλμα. Ο Γάλλος αξιωματικός Oλιβιέ Bουτιέ και δύο ναύτες του Γαλλικού πλοίου Eσταφέτ, που είναι στον κόλπο της Mήλου για ολιγοήμερη επίσκεψη μαθαίνουν πολύ γρήγορα για το εύρημα στο χωράφι του αγρότη. Θαυμάζουν το εύρημα και τον πείθουν, πιέζοντάς τον να ψάξει και για το υπόλοιπο μισό του αγάλματος. Aυτό ανακαλύπτεται μετά από λίγο μαζί με δύο «Eρμές», μία νέου και μία γέρου, του Eρμή και του Hρακλή αντίστοιχα.

Το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου, όπως την ονόμασαν έχει ύψος 2 μέτρα και βάρος 900 κιλά. Το άγαλμα παριστάνει την πανέμορφη θεά Αφροδίτη όπως την φαντάστηκε και την έφτιαξε ο άγνωστος μήλιος δημιουργός της γύρω στα 320 μ.Χ . Επίσης πιστεύεται ότι στο ένα χέρι της κρατούσε ένα μήλο και στο άλλο μια ασπίδα. Τα χέρια της όμως τα οποία είχαν βρεθεί πλάι της αποκομμένα, κατά τη μεταφορά χάθηκαν.

O Bουτιέ πάντως κατάλαβε αμέσως την καλλιτεχνική αξία του αγάλματος και το ζωγραφίζει, ενώ παράλληλα ενημερώνει τον κυβερνήτη του και τον Λούη Mπρέστ, υποπρόξενο της Γαλλίας στη Mήλο, για να διαπραγματευτούν την αγορά του. Το μυστικό φυσικά δεν μπορούσε πια να μην διαρρεύσει και οι πάντες σπεύδουν να ζητήσουν να το αγοράσουν.

Παρά τις πιέσεις κλείνεται μία πρώτη συμφωνία με τον Kεντρωτά, μέχρι να ενημερωθεί ο πρεσβευτής της Γαλλίας στην Kωνσταντινούπολη. Aυτός παίρνει μηνύματα από πολλούς. Mε ενθουσιασμό του μιλά ο Nτυμόν ντ’ Oυρβίλ, Γάλλος αξιωματικός, που το είδε μετά από λίγες μέρες (19 Aπριλίου 1820). Mε τα καλύτερα λόγια του το περιγράφει ο Bουτιέ, ενώ η επιστολή του Λούη Mπρέστ είναι στα χέρια του.

Mε όλες λοιπόν αυτές τις πληροφορίες αποφασίζει να αποκτήσει το περίφημο άγαλμα. Για το σκοπό αυτό στέλνει τον τρίτο γραμματέα της Πρεσβείας του, τον Kόμη ντε Mαρσελλύς, στη Mήλο, να πραγματοποιήσει αυτή την αγορά. Tα καταφέρνει κάτω από αντίξοες όμως συνθήκες, διότι ο Kεντρωτάς, με την πίεση των προκρίτων του νησιού, το είχε πουλήσει σε κάποιον παπα – Mακάριο Bεργή. Aυτός το αγόρασε για λογαριασμό του δραγουμάνου του τουρκικού στόλου, Πρίγκιπα της Mολδαβίας, Nικολάου Mουρούζη.

Εκείνη την ώρα πάντως είναι πολύ σημαντική η παρέμβαση του Γάλλου πρεσβευτή Mαρκήσιου Nτε Pιβιέρ που καταφέρνει και πάιρνει την έγκριση της Υψηλής Πύλης και ταυτόχρονα μια συστατική επιστολή του Πατριάρχη Γρηγόριου του Ε’ για τους Έλληνες. Ο πρέσβης στέλνει τον υποκόμη Μαρκέλο που φτάνει στο Εσταφέτ στις 20 Μαίου.

Ήδη το άγαλμα είναι πακεταρισμένο έτοιμο να ταξιδέψει για την πόλη και στη συνέχεια για τη Μολδαβία. Εκεί άρχισαν σκληρές διαπραγματεύσεις και πιέσεις στον Έλληνα αγρότη για το ποιος θα πάρει το άγαλμα. Τελικά ένας Θεός ξέρει πώς ξέφυγε από τα χέρια των Τούρκων και πήραν το άγαλμα οι Γάλλοι! Η Αφροδίτη της Μήλου φορτώθηκε ξημερώματα της 23ης Μαΐου 1820 στο γαλλικό πλοίο Ευσταθέτ, απ’ όπου ξεκίνησε το μεγάλο ταξίδι της προς την αυλή του βασιλιά Λουδοβίκου του ΙΗ΄.

Ο πρεσβευτής Mαρκήσιος Nτε Pιβιέρ, το δώρισε την 1η Mαρτίου του 1821 στο βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο το 18ο, για να τοποθετηθεί στο Λούβρο και να γίνει αντικείμενο θαυμασμού και έκστασης εκατομμυρίων ανθρώπων. Είναι εντυπωσιακό ότι μερικές ημέρες αργότερα ξέσπασε η επανάσταση των Ελλήνων και θα ήταν εντελώς διαφορετική η τύχη του. Εάν αργούσαν λίγο θα έμενε στην Ελλάδα. Θα μου πείτε υποθέσεις δεν χωρούν στην ιστορία και τώρα το άγαλμα το θαυμάζουν οι επισκέπτες του Λούβρου.

Πάντως από τότε έγιναν πολλές μελέτες και γράφτηκαν πολλά για το περίφημο αυτό αριστούργημα της τέχνης, ενώ πολλά ερωτηματικά βασάνισαν και βασανίζουν τους ειδικούς. Προβλήματα όπως η χρονολογία δημιουργίας του, το όνομα του γλύπτη, η θέση που βρέθηκε, αν ήταν σύμπλεγμα με το θεό Άρη και άλλα, ζητούν απαντήσεις.

Όμως θεωρείται βέβαιο ότι είναι της Eλληνιστικής εποχής, δηλαδή νεώτερο του 323 π.X. με πιθανότερη χρονολογία ανάμεσα στα 150 – 50 π.X., και ακόμα βεβαιότερο ότι είναι ένα έργο τέχνης με παγκόσμια ακτινοβολία, που δείχνει τον πολιτισμό και τις ευαισθησίες των Aρχαίων Eλλήνων, και μάλιστα των Mηλίων.

Σπάνιο νόμισμα 2.500 ετών στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας

Δεν ζυγίζει σχεδόν τίποτα, δεν φτάνει σε διάμετρο το ένα εκατοστό κι, όμως, είναι πολύτιμο. Ενα νόμισμα, βάρους μόλις 7 γραμμαρίων και διαμέτρου 6,05-7,05 χιλιοστών, αποτελεί το σπουδαίο εύρημα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών από τις ανασκαφές της στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας.

Το σπάνιο νόμισμα χρονολογείται μεταξύ 546-518 π.Χ.

Έχει κατασκευαστεί από ήλεκτρο και στη μία όψη φέρει κεφαλή ταύρου.

Ο Τζον Μακ Καμπ στην έκθεσή του ξετυλίγει όλα τα ιστορικά στοιχεία της εποχής κατά την οποία κόβονταν τέτοια νομίσματα. Το συγκεκριμένο είναι κατά πάσα πιθανότητα του 6ου αιώνα π.Χ. και μπορεί να είναι το αρχαιότερο που έχουμε, όπως σημειώνει ο επικεφαλής των ερευνών.

Είναι σίγουρα εξαιρετικά σπάνιο. Τα πρώιμα νομίσματα από ήλεκτρο φέρουν συνήθως τη γλαύκα της Αθηνάς, προστάτιδας της Αθήνας. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Θησέας έκοψε νομίσματα με ταύρο και το κεφάλι ενός ταύρου, επίσης, εμφανίζεται σε μια σειρά από ασημένια νομίσματα που κόπηκαν στην Αθήνα τον 6ο αιώνα π.Χ., με χρήση ποικιλίας συμβόλων πριν η γλαύκα καθιερωθεί.

Το ήλεκτρο ήταν ιδιαίτερα συχνό στα πρώτα νομίσματα της Λυδίας, καθώς και τις γειτονικές ελληνικές πόλεις κατά μήκος της μικρασιατικής ακτής. Η Αθήνα είναι η μόνη ηπειρωτική πόλη που το χρησιμοποίησε. Η αξία του δεν είναι βέβαιη, επειδή ο λόγος χρυσός/ασήμι προς ήλεκτρο άλλαζε μέσα στον χρόνο και διέφερε από πόλη σε πόλη. Ισως ήταν δίδραχμο, που αντιπροσώπευε δύο ημερομίσθια.

Κατά πάσα πιθανότητα το νόμισμα κόπηκε επί του τυράννου Πεισίστρατου και χρονολογείται μεταξύ 546-518 π.Χ. Κατά τη διάρκεια της εξορίας του από την Αθήνα πριν από το 546 π.Χ., ο Πεισίστρατος είχε πρόσβαση σε χρυσό και ασήμι από τη Θράκη και προσέλαβε μισθοφόρους για να βοηθήσουν στην επιστροφή του. Πέρασε και από την Ερέτρια, η οποία χρησιμοποιούσε τον ταύρο στα νομίσματά της. Το νόμισμά μας, λοιπόν, μπορεί να κόπηκε στη Θράκη και να χρησιμοποιήθηκε για την επιστροφή του τυράννου από την Ερέτρια στην Αθήνα.

Σπάνιο νόμισμα 2.500 ετών

Η Σχολή είχε και άλλα ενδιαφέροντα ευρήματα κατά την τελευταία ανασκαφική περίοδο. Στην οδό Παναθηναίων εντόπισε ίχνη από οπές όπου στήνονταν πάσσαλοι για περισχοίνιση χώρου 12 επί 15 μ. Ισως πρόκειται για βάσεις κερκίδων για τους θεατές κατά τις γιορτές. Σε μερικούς από τους πασσάλους, μάλιστα, ίσως στερεώνονταν και ικρία, που πιθανώς συγκρατούσαν υφασμάτινες κατασκευές για σκίαση.

ΠΟΙΚΙΛΗ ΣΤΟΑ

Για πρώτη φορά η σκαπάνη της Σχολής «χτύπησε» στον ανατολικό τοίχο της Ποικίλης Στοάς. Τουλάχιστον έξι ορθοστάτες σώζονται κατά χώραν. Σε γενικές γραμμές το κτίριο θυμίζει τον Θησαυρό των Κνιδίων, στους Δελφούς, που ήταν σύγχρονό του. Ετσι μπορούμε να υπολογίσουμε τις διαστάσεις της στοάς: 48 μ. μήκος και 10 πλάτος στο εσωτερικό 51 επί 12,5 στο εξωτερικό, με 23 δωρικούς κίονες εξωτερικά και 11 ιωνικούς εσωτερικά. Η σχολή θα απαλλοτριώσει υπέρ του ελληνικού Δημοσίου το σύγχρονο κτίριο κάτω από το οποίο συνεχίζεται η Ποικίλη Στοά.

ΤΑΒΕΡΝΑ

Ενα πηγάδι και τα ευρήματά του συσχετίζονται με την εισβολή των Βησιγότθων και του Αλάριχου, το 396 μ.Χ. Το φρέαρ είχε διάμετρο 73 εκ. και βάθος 12 μ. Η αφθονία σε κανάτες, κούπες και αμφορείς όπως και σε νομίσματα δείχνει ότι κατά την περίοδο εκείνη (άφιξη των Βησιγότθων) το κτίριο που βρίσκεται από επάνω και είχε δημόσια χρήση πιθανώς ήταν ταβέρνα.

Πηγή:ethnos.gr

Σαρκοφάγος κινέζας βασίλισσας στολισμένη με αρχαιοελληνικά σύμβολα

Ανήκει σε μία βασίλισσα της Δυναστείας των Τανγκ που έζησε τον 9ο μ.Χ. αιώνα στην πόλη Τσαγκάν της Κίνας και φέρει πάνω της χαραγμένα αρχαία Ελληνικά σύμβολα… (στη φωτογραφία των του Ding Haitao, Xinhua, βλέπετε ένα μέρος της σαρκοφάγου)!

Τα αρχαιοελληνικά σύμβολα!

Τα σύμβολα της σαρκοφάγου είναι φανερά επηρεασμένα από την αρχαία Ελληνική μυθολογία, γεγονός που παραξενεύει τους μελετητές αφού συνήθως οι σαρκοφάγοι στην Κίνα διακοσμούνταν με θέματα από την Βουδιστική παράδοση. Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Γκε Τσενγκιόνγκ (Ge Chengyong), πάνω στην σαρκοφάγο διακρίνονται οι φιγούρες τεσσάρων αρχαίων Ελλήνων πολεμιστών, ζώα που προσφέρονται ως θυσία σε θεούς και αίγες που παραπέμουν σε αρχαία Ελληνική τραγωδία! “Και η ζωή της βασίλισσας μοιάζει βγαλμένη από Ελληνική τραγωδία, αφού έχασε πολλά από τα παιδιά της από δολοπλοκίες και συνομωσίες μέσα στο παλάτι της”, παρατηρεί.

Το εξωτερικό Αρχαία Ελλάδα, το εσωτερικό Κίνα!

Το περίεργο είναι πως το εσωτερικό της σαρκοφάγου , είναι στολισμένο από εικόνες της κινεζικής παράδοσης, με αναφορές στον Ταοϊσμό, τον Βουδισμό και τον Κομφούκιανισμό, και δεν έχει καμία σχέση με το εξωτερικό της που θυμίζει Αρχαία Ελλάδα! Ο Ταοϊσμός επισημοποιήθηκε στην Κίνα κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Τανγκ, ανταγωνιζόμενος τον Κομφουκιανισμό και τον Βουδισμό, που ασκούσαν εξίσου σημαντικές κοινωνικές, θρησκευτικές και πολιτικές επιδράσεις. Για τους περισσότερους κινέζους κανένα από τα παραπάνω ρεύματα δεν ήταν αποκλειστικά μοναδικό και κάπως έτσι ξεκίνησε στην αυτοκρατορική Κίνα, η συνύπαρξη και των τριών θρησκευτικο- φιλοσοφικών ρευμάτων.

Η Δυναστεία των Τανγκ και το Βυζάντιο!

Η συγκεκριμένη βασίλισσα, έζησε πριν από 1200 χρόνια και ήταν μέλος της Δυναστείας των Τανγκ. H εποχή της δυναστείας των Τανγκ (618-907 μ.X) αποτελεί μία από τις λαμπρότερες στην ιστορία της Κίνας. H κινεζική αυτοκρατορία γνώρισε στις μέρες τους πρωτοφανή οικονομική και πολιτισμική άνθηση, έγιναν σημαντικές εφευρέσεις ενώ η έκτασή της διπλασιάστηκε και η πολιτική της επιρροή εδραιώθηκε στην ευρύτερη ασιατική ήπειρο.

Κάπου στα βάθη των αιώνων και στο ευρύ πεδίο της Κεντρικής Ασίας, ο κινεζικός αυτός πολιτισμός είναι βέβαιο ότι συνάντησε τον αντίστοιχο βυζαντινό. Αν και δεν μιλούσαν την ίδια γλώσσα είναι σίγουρο ότι έγινε μεταξύ τους ένας γόνιμος διάλογος, που οδήγησε σε αλληλοεπιρροές! Αυτό προκύπτει από ευρύματα που απεικονίζουν ανέμελες στιγμές με τις ασιάτισσες κυρίες της αυλής να παίζουν έφιππο πόλο όπως και οι Βυζαντινοί, μέχρι και τις αντιλήψεις για τη ζωή πριν και μετά θάνατον.

Πώς εξηγείται η επιλογή της Αρχαίας Ελλάδας!

Σε ερωτήσεις δημοσιογράφων ως προς το γιατί οι απόγονοι της βασίλισσας των Τανγκ επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν αρχαία Ελληνικά σύμβολα στην σαρκοφάγο της, αλλά και πώς ήταν σε θέση οι κινέζοι τεχνίτες να τα αναπαραστήσουν τόσο σωστά, ο Γκε Τσενγκιονγ, απάντησε: «Είμαστε βέβαιοι πως οι σαρκοφάγοι δεν κατασκευάζονταν σε κάποια άλλη χώρα εκτός Κίνας. Πιστεύω ότι οι δημιουργοί ήταν έμπειροι τεχνίτες που είχαν μεταναστεύσει από την Δυτική ή Κεντρική Ασία κατά τη Δυναστεία των Τανγκ«.

Περσέπολης – Η μυστική πόλη του Ιράν

Η Περσέπολης βρίσκεται στις παρυφές του όρους Ραχμάν κοντά στη πόλη Σιράζ, περίπου 18μ πάνω από το επίπεδο της περιβάλλουσας πεδιάδας. Αντίθετα από πολλά άλλα σημαντικά αρχαία μνημεία στον κόσμο, η Περσέπολης δεν διαφημίζεται και πολύ.

Αυτός ο θαυμάσιος χώρος μένει άδειος από τουρίστες και η μόνη εποχή του χρόνου που δέχεται μεγάλους αριθμούς ανθρώπων που τον επισκέπτονται, είναι κατά τη διάρκεια του Νο-Ρούζ, το ιρανικό νέο έτος, όταν ένα κοπάδι από χιλιάδες Ιρανών έρχονται σε αυτή την αρχαία πόλη όπως είχαν κάνει και χιλιάδες χρόνια πριν.

Στην αρχή της ισλαμικής επανάστασης, ένας από τους πιο διαβόητους κληρικούς του Ιράν, ο Σαντέκ Χαλχαλί, προσπάθησε απεγνωσμένα να χαλάσει και να ισοπεδώσει τη 2500-χρονών Περσέπολη. Τον σταμάτησαν οι ντόπιο κάτοικοι που διακινδύνευσαν τις ζωές τους ξαπλώνοντας μπροστά από τους εκσκαφείς.

Τα θαυμάσια παλάτια της Περσέπολης ιδρύθηκαν από τον Δάρειο τον Μέγα περίπου το 518 π.X., αν και πέρασε περισσότερο από ένας αιώνας προτού τελικά να ολοκληρωθούν. Ιδρύθηκαν για να είναι η έδρα της κυβέρνησης των Αχαιμενιδών βασιλιάδων και κέντρο για τις υποδοχές και τους εθιμοτυπικούς εορτασμούς, ο πλούτος της περσικής αυτοκρατορίας ήταν εμφανής σε όλες τις πτυχές της κατασκευής τους. Η λάμψη της Περσέπολης όμως ήταν μικροπρόθεσμη, αφού τα παλάτια λεηλατήθηκαν και κάηκαν από τον Μέγα Αλέξανδρο το 331-330 μ.X. Εάν αναρωτιέστε πώς ένα παλάτι που ήταν κτισμένο σχεδόν εξ ολοκλήρου από πέτρα θα μπορούσε να καεί ολοσχερώς, η εξήγηση βρίσκεται στη στέγη.

Οι οροφές των περισσότερων κτηρίων θεωρείται ότι είχαν κατασκευαστεί από τεράστιους ξύλινους δοκούς, και καθώς αυτοί έκαιγαν, θέρμαναν και μετά έλειωσαν το σίδηρο και τα καρφιά από μόλυβδο που τα κρατούσαν όλα μαζί. Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό. Στις μέρες της ακμής της, η πόλη ήταν ξαπλωμένη σε μια ακτίνα 125.000 τετραγωνικών μέτρων και ήταν ο τόπος όπου όλοι οι λαοί της περσικής αυτοκρατορίας έρχονταν κατά το Νο-Ρούζ για να δώσουν το σεβασμό τους στους βασιλιάδες, σε άλλες εποχές του χρόνου πιθανώς να ήταν εγκαταλειμμένη.

Για μια πόλη που στεκόταν στην καρδιά μιας τέτοιας μεγάλης αυτοκρατορίας, η Περσέπολη αναφέρεται σπάνια στα ξένα αρχεία, που τροφοδοτούν την σκέψη μεταξύ μερικών αρχαιολόγων ότι η ύπαρξη της πόλης κρατήθηκε μυστική από τον έξω κόσμο. Στα αρχεία η μεγάλη προσοχή στρέφεται σε άλλες περσικές πόλεις όπως την Σαζ και την Βαβυλώνα. Το αρχικό όνομα της Περσέπολης ήταν Πάρσα. Η πρώτη γνωστή αναφορά της πόλης με το Ελληνικό όνομα Περσέπολη- που σημαίνει και η πόλης της Περσίας και η καταστροφέας των πόλεων, έγινε μετά από την κατάκτηση της από τον στρατό του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ο Δάρειος ο Μέγας, ο βασιλειάς των Περσών και ιδρυτής της Περσέπολης. Εμφανίζεται σε ανάγλυφο της εποχής του, όπως πραγματικά ήταν και όχι όπως μας τον παρουσιάζουν οι Αμερικάνοι στη κηνιματογραφική ταινία «300».

Ο ναός της Αρτέμιδας στην Έφεσο

Ο ναός της Αρτέμιδος βρισκόταν στην Έφεσο της σημερινής Τουρκίας. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι χρειάστηκαν 120 χρόνια για να αποπερατωθεί ενώ είχε αρχικά ξεκινήσει από τον βασιλιά της Λυδίας, Κροίσο. Ο ναός κτίστηκε από μάρμαρο και ασβεστόλιθο, υλικά που μεταφέρθηκαν από γειτονικούς λόφους. Κάπου 120 μαρμάρινοι κίονες υποστήριζαν το κύριο τμήμα του ναού.

Κάθε κίονας είχε ύψος 20 μέτρα. Οι τεράστιοι ογκόλιθοι μεταφέρθηκαν εκεί με τροχαλίες και συνδέθηκαν με μεταλλικούς πείρους. Μετά την ολοκλήρωση της οροφής καλλιτέχνες διακόσμησαν το κτίριο με υπέροχες γλυπτές παραστάσεις. Στη μέση του ναού υπήρχε το μαρμάρινο άγαλμα της Άρτεμης.

Ο ναός υπήρξε από τους μεγαλύτερους του κλασικού κόσμου, πολύ μεγαλύτερος από τον Παρθενώνα που χτίστηκε αργότερα στην Αθήνα. Η βάση των θεμελίων του είχε μήκος 131 μέτρα και πλάτος 79 μ. Το 356 π.Χ. ο ναός καταστράφηκε από πυρκαγιά. Τη φωτιά την έβαλε κάποιος Ηρόστρατος, που θέλησε με τον τρόπο αυτό να γίνει διάσημος.

Κατά σύμπτωση, την ημέρα της καταστροφής του ναού, γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος. Αργότερα, ο Αλέξανδρος επισκέφτηκε την Έφεσο και έδωσε διαταγής να οικοδομηθεί και πάλι ο ναός, στην ίδια θέση. Ο ναός του Αλέξανδρου επέζησε μέχρι τον 3ο μ.Χ. αιώνα. Με το πέρασμα του χρόνου η λάσπη κατέκλυσε το λιμάνι της Εφέσου και η πόλη κατάντησε ασήμαντη! Οι Γότθοι λεηλάτησαν στη συνέχεια το ναό και οι πλημμύρες ολοκλήρωσαν την καταστροφή.

Το θέαμα του θαύματος ήταν τόσο εντυπωσιακό που ο Αντίπατρος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Έχω αντικρίσει την εντυπωσιακή Βαβυλώνα με τους Κρεμαστούς της Κήπους, το άγαλμα του Δία, τον Κολοσσό της Ρόδου, την Μεγάλη Πυραμίδα και το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού, αλλά όταν είδα το σπίτι της Αρτέμιδος να φτάνει ως τα σύννεφα, τα υπόλοιπα αριστουργήματα έχασαν την λάμψη τους και τότε αναφώνησα: Εκτός από τον Όλυμπο, ο Ήλιος ποτέ δεν κοίταξε κάτι τόσο τεράστιο

Σήμερα ότι απομένει από το ναό στη Έφεσο είναι λίγοι ογκόλιθοι των θεμελίων και ένας μόνο αναστηλωμένος κίονας.

Η Έφεσος βρίσκεται 50 χιλιόμετρα νοτίως της Σμύρνης. Ο Αντίπατρος το διάλεξε όπως και τα άλλα θαύματα του αρχαίου κόσμου γιατί ήταν μέρος του μεγαλείου των Αρχαίων Ελλήνων και της Ελληνιστικής περιόδου, αλλά και κομμάτι της αυτοκρατορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.